# Rozdział 2. Niech staną się okienka -- jak uruchomić aplikacje

Na dole ekranu znajdziesz panel desktopu, zwany dalej po prostu panelem. Poza innymi metodami, panel jest pierwszym sposobem na uruchomienie aplikacji. Spójrz teraz na przycisk po lewej stronie, na którym widnieje wielka litera 'K'. Ten przycisk oznacza "Idź!". Ma on małą strzałkę skierowaną do góry, co oznacza, że po naciśnięciu na nią ukaże się menu. Więc zrób to! Te właśnie menu jest nazwane "Idź!" i oferuje ci prosty dostęp do aplikacji zainstalowanych w systemie. Jeżeli chcesz użyć klawiatury zamiast myszy, wciśnij Mod1-F1 (Mod1 prawdopodobnie będzie oznaczać klawisz Alt w komputerach PC).

Jeśli używasz często którejś aplikacji, możesz chcieć mieć jeszcze szybszy dostęp do niej. W takim przypadku możesz dodać do panelu pojedynczą aplikację lub całe pod-menu z menu startowego. Jeżeli chciałbyś mieć na panelu np. "Znajdź pliki", po prostu wybierz Idź!->Panel->Dodaj aplikację- >Znajdź pliki (Ten zapis oznacza, że wpierw przywołaj menu "Idź!" klikając na jego ikonę na panelu, a następnie wybierz pozycję "Panel". Ma ona po prawej stronie małą strzałkę, co oznacza, że wywołane zostanie kolejne pod-menu, gdzie możesz wybrać "Dodaj aplikację", a następnie w tym kolejnym pod-menu wybrać "Znajdź pliki".). Zauważ, że możesz przemieszczać pozycje znajdujące się na panelu, wybierając opcję "Przesuń" w menu kontekstowym. Po prostu kliknij prawym klawiszem myszy (chyba że masz mysz dla leworęcznych, wtedy kliknij lewym klawiszem). Ukaże się wtedy menu, skąd możesz wybrać "Przesuń". Teraz przesuń mysz, a ikona będzie się przesuwać po całym panelu. Gdy już zdecydujesz się, gdzie ma ona leżeć, kliknij lewym przyciskiem myszy. Jak już pewnie zauważyłeś, inną pozycją w tym menu jest "Usuń", dzięki czemu możesz się pozbyć takiej ikony z panelu.

Doszliśmy do interesującego tematu: KDE zazwyczaj oferuje kontekstowe menu, wszędzie, gdzie to jest przydatne. Czasem warto spróbować użyć prawego przycisku myszy na czymkolwiek, jeśli nie za bardzo wiesz, co można z tym zrobić. Nawet tło desktopu ma swoje takie menu!

Jest jeszcze kilka interesujących rzeczy dotyczących panela. Jedna z nich zainteresuje ciebie, jeśli pracujesz w trybie o niższej rozdzielczości. Jest to funkcja "ukryj-pokaż-panel". Spróbuj tylko kliknąć na przycisk znajdujący się po lewej stronie przycisku "K". Tak przy okazji, jeśli nie wiesz, co dany przycisk oznacza, po prostu najedź na niego myszą i poczekaj chwilę. Pojawi się wtedy podpowiedź, która wyjaśni ci funkcję tego przycisku w kilku słowach.

Póki co zostawmy te szczegóły na moment i zajmijmy się samymi aplikacjami (dla przykładu niech to będzie "Znajdź pliki"), a konkretnie tym, jak korzystać z okien w KDE.

# 2.1. Okienko! I co teraz?

No cóż, zazwyczaj ludzie pracują w środku okienka, ale czasami warto zająć się samym oknem. Można dla przykładu:

- zmaksymalizować okno

- zikonizować okno (czyli pomniejszyć je do ikony)

- przesunąć okno

- zmienić rozmiar okna

- zmienić aktywne okno (czyli jedno dezaktywować, a następne uaktywnić)

Przesuwanie i zmiana rozmiaru okna jest proste: kliknij na pasku tytułowym okna albo na jego ramce i zacznij przesuwać. Innym sposobem przesuwania okien jest przytrzymanie klawisza Mod1 i przeciąganie okna przy pomocy lewego klawisza myszy. W podobny sposób można także zmieniać rozmiar okna - wystarczy zamiast lewego klawisza użyć prawego.

Bardziej interesujące są przyciski na górze okna. Przyciski te umożliwiają szybkie skorzystanie z niektórych podstawowych operacji. Standardowy zestaw tych przycisków wygląda następująco:

Po lewej stronie:

- przycisk menu. Zazwyczaj pokazany jest jako ikonka programu. Kliknięcie na niej spowoduje pojawienie się menu z opcjami dotyczącymi tego okna. Możesz przywołać te menu także przez kombinację klawiszy Mod1-F3.

- przycisk przyklejenia. A co to takiego? Wyjaśnienie będzie poniżej — trochę cierpliwości!

Po prawej stronie:

- przycisk ikonizacji. Zikonizowane okno jest niewidoczne na ekranie, ale wciąż widnieje na liście okien w pasku zadań. W prosty sposób może zostać przywrócone.

- przycisk maksymalizacji. W porównaniu do innych graficznych środowisk, ten przycisk ma dodatkową funkcję. Jeśli klikniesz w ten przycisk środkowym klawiszem myszy, okno zostanie powiększone tylko w pionie, a jeśli klikniesz prawym klawiszem, okno powiększy się tylko w poziomie.

- przycisk zamknięcia. Ten przycisk, na którym widnieje "X", ma ciekawą historię. Oryginalnie zdefiniowany w systemie NeXT(tm), znaczył "Maksymalizuj". Nieszczęśliwie Windows 95(tm) zdefiniował znaczenie tego przycisku jako "Zamknij". Odkąd każdy system graficzny przyjął używać symbolu "X" jako zamknięcia okna (począwszy od Presentation Manager(tm), Limbo(tm), a skończywszy na innych środowiskach pracujących w X Window System), KDE także używa przycisku "X" jako "Zamknij". Odpowiednikiem na klawiaturze jest Mod1-F4.

Teraz kiedy już wiemy jak sobie radzić z oknami, zachęcamy do otwarcia jakiś okien z panela w celu odkrycia sekretów jak przełączać się pomiędzy różnymi oknami.

Są różne sposoby aby to zrobić. Najprostszym jest kliknąć na nowym oknie (w zależności od ustawień desktopu powinieneś kliknąć na pasku tytułu lub wypełnieniu, możesz przytrzymać również Mod1 w czasie klikania na okno - zaktywujesz przez to okno niezależnie od ustawień desktopu). Bardziej zaawansowanym sposobem jest użycie do tego klawiatury (do tego celu spróbuj Mod1-Tab lub Control-Escape). Istnieje jeszcze sposób wykonania tego wyłącznie przy pomocy myszki - użycie paska zadań. Domyślnie jest on umieszczony w lewym górnym rogu ekranu choć może być także u samej góry bądź też u dołu ekranu

Pasek zadań jest naprawdę pomocny - proste kliknięcie lewym klawiszem myszki na właściwym klawiszu pasku zadań natychmiastowo przeniesie ciebie do wybranej aplikacji. Natomiast środkowy klawisz pozwala zmniejszyć (bądź zwiększyć) okno aplikacji do ikony (lub do normalnego okna). Ostatni już klawisz - prawy - otworzy spodziewane kontekstowe menu. Jest ono całkiem podobne do operacyjnego menu okna.

Możesz również wywołać listę aplikacji klikając środkowym klawiszem myszy na tle (tzw. "root window") lub poprzez listę okien znajdującą się na panelu (należy ją najpierw dodać poprzez Idź!->Panel->Dodaj listę okien).